Амьтдад хүнлэг, энэрэнгүй нийгмийг бүтээцгээе.
Амьтдад хүнлэг, энэрэнгүй нийгмийг бүтээцгээе.
Бидний тухай
Paws Mongolia нь АНУ-д төвтэй, Монгол Улсад амьтдад ээлтэй, энэрэнгүй хандлагыг дэмжих чиглэлээр судалгаанд суурилсан санаачилга, олон нийтийн мэдлэг ойлголтыг нэмэгдүүлэх ажил, болон стратегийн түншлэлээр дамжуулан үйл ажиллагаа явуулдаг ашгийн бус байгууллага юм.
Бид амьтдад энэрэнгүй, аюулгүй орчин бүрдүүлэх, хүндэтгэлтэй харьцах зарчмыг зөвхөн нэг улс, соёл, нийгэмд хамаарах ойлголт биш, харин хүн төрөлхтний нийтлэг үнэт зүйлсийн нэг гэж үздэг. Тиймээс бидний үйл ажиллагааг чиглүүлж буй ёс зүй, энэрэнгүй хандлага, амьтны сайн сайхны талаарх ойлголт нь дэлхийн хаана ч адил ач холбогдолтой гэж бид итгэдэг.
Гэсэн хэдий ч, одоогийн хөтөлбөрүүд нь Монголын гэрийн тэжээвэр амьтдын эрхийг хамгаалах, амьдрах нөхцөлд тулгамдсан асуудлуудад төвлөрч байна. Бид орон нутгийн амьтан асрах төвүүд, сайн дурын сүлжээг боловсрол, олон нийтийн оролцоо, болон уялдаа холбоотойгоор дэмжин ажилладаг.
Судалгааны хамтын ажиллагаанд нэгдээрэй
Бид сургуулийн төсөл, академик ажил, судалгаанд суурилсан суралцах үйл ажиллагаанд сонирхолтой ахлах сургууль, их дээд сургуулийн оюутнууд, багш нар, судлаачдыг манай санаачлагад оролцож, амьтны сайн сайхан байдлын бодит сорилтуудыг хамтдаа судлахыг урьж байна.
Судалгааны чиглэл: Хүн–амьтны харилцаа ба хүрээлэн буй орчны өөрчлөлт
Paws Mongolia нь хүрээлэн буй орчин болон хүний үйл ажиллагааны өөрчлөлт амьтдын зан төлөв, амьдрах нөхцөл, аюулгүй байдалд хэрхэн нөлөөлж байгааг судалгаанд суурилсан ойлголтоор хамтран судлах, суралцахыг дэмждэг. Үндсэн сонирхлын чиглэлүүд:
Амьтдын амьдрах нөхцөл ба аюулгүй байдал
Хамгаалах орчин, хоол тэжээлийн хүртээмж, улирлын эрс тэс нөхцөл, болон хүний ойр байдал амьтдын сайн сайхан байдалд хэрхэн нөлөөлдөг
Хурдан өөрчлөгдөж буй орчинд амьтдад тулгарч буй эрсдэлүүд
Хотжилт ба хүний оролцоо
Хотжилт, дэд бүтэц, зам тээвэр, газар ашиглалтын өөрчлөлт амьтдын хөдөлгөөн, амьдрах орчин, амьд үлдэх нөхцөлд хэрхэн нөлөөлдөг
Хотын орчин тэжээвэр болон хамтрагч амьтдын популяци, хүний харилцаанд үзүүлэх нөлөө
Уур амьсгал ба уур амьсгалын өөрчлөлт
Хэт хүйтэн өвөл, ган, халуун, улирлын өөрчлөлт амьтдын эрүүл мэнд, шилжилт хөдөлгөөн, үржил, амьд үлдэх чадварт үзүүлэх нөлөө
Байгаль орчны өөрчлөлт амьтдын зан төлөв болон хүн–амьтны харилцаанд хэрхэн нөлөөлдөг
Хүн–амьтны харилцааны динамик
Соёл, олон нийтийн ойлголт, хүний зан үйл амьтдын сайн сайхан байдалд хэрхэн нөлөөлдөг
Энэрэнгүй, нотолгоонд суурилсан, хэрэгжих боломжтой хандлагыг дэмжих боломжууд
Эдгээр чиглэлүүд нь мэдлэгийг бодит нөхцөлтэй холбож, энэрэнгүй, хэрэгжих боломжтой шийдлүүдийг дэмжих зорилготой.
Хэрэв та сонирхож байвал өөрийн товч танилцуулга болон CV (эсвэл намтар)-аа имэйлээр илгээнэ үү.
Амьтдын нүдэнд айдас биш, итгэл харагддаг
Aмьтны тухай хуулиудын ерөнхий тойм
Амьтны тухай хууль 2012
“Амьтны тухай хууль” (2012) нь Монгол Улсад амьтанд хүнлэг хандах, амьтны хамгаалал, сайн сайхан байдлыг хангах суурь эрх зүйн үндсийг тогтоосон хууль юм. Энэхүү хууль нь амьтдыг зүй бусаар зовоох, хүчирхийлэх, хайхрахгүй орхих, зохисгүй аргаар ашиглах зэрэг үйлдлийг бууруулах, амьтанд учруулах шаардлагагүй шаналал, хохирлыг таслан зогсоох үндсэн зарчмуудыг тодорхойлдог.
Тус хууль нь амьтны хамгаалал зөвхөн нэг байгууллагын ажил биш, харин олон нийтийн ухамсар, нийгмийн хариуцлага, институцийн зохион байгуулалттай уялдан хэрэгжих шаардлагатай гэдгийг онцолдог. Иймээс хууль нь амьтныг хариуцлагатай маллах, асран хамгаалах, хүнлэг зан үйл, соёлыг төлөвшүүлэхэд чиглэсэн зарчмын ач холбогдолтой.
Гэвч эрх зүйн зохицуулалт нь бодит үр дүнтэй хэрэгжихийн тулд хэрэгжилтийн тогтвортой байдал, тодорхой хариуцлага ба уялдаа холбоо, хяналт-шалгалтын механизм, мөн олон нийтийн мэдлэг, мэдээлэл чухал үүрэгтэй. Тиймээс амьтны хамгааллыг бодитоор сайжруулахын тулд мэдээлэлтэй олон нийт, үр дүнтэй мониторинг, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх шаардлага байсаар байна.
Амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль 2017
Монгол Улсын “Амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль” (2017) нь амьтны халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, өвчний тархалтыг хянах, мал эмнэлгийн тогтолцоог боловсронгуй болгох үндэсний эрх зүйн зохицуулалтыг тогтоосон хууль юм. Энэхүү хууль нь амьтны эрүүл мэндийг хамгаалах нь зөвхөн мал аж ахуй төдийгүй нийтийн эрүүл мэнд, хүнсний аюулгүй байдал, байгаль орчны эрсдэл бууруулах асуудалтай нягт холбоотойг онцолдог.
Тус хууль нь мал эмнэлгийн удирдлага, зохион байгуулалт, өвчний тандалт-шинжилгээ, мэдээлэл бүртгэл ба тайлагнал, дархлаажуулалт, голомтод хариу арга хэмжээ авах, био-аюулгүй байдлыг хангах зэрэг тогтолцооны чиглэлээр суурь шаардлагуудыг тодорхойлдог. Мөн амьтны өвчний эрсдэлийг бууруулахын тулд холбогдох байгууллагуудын уялдаа холбоотой хамтын ажиллагаа, хяналт-шалгалтын зохистой механизм, хариуцлагын тогтолцоог дэмжих зорилготой.
Гэхдээ хууль бодитоор үр дүнтэй хэрэгжихийн тулд хэрэгжилтийн тогтвортой байдал, мэргэжлийн чадавх ба нөөц боломж, орон нутаг дахь хэрэгжилтийн ялгааг бууруулах, мөн олон нийтэд чиглэсэн мэдээлэл, сургалт чухал шаардлагатай байдаг. Иймээс мал эмнэлгийн үйлчилгээг бэхжүүлэх, мониторингийн системийг сайжруулах, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх олон талт хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх нь урт хугацаанд амьтан болон хүний сайн сайхан байдалд эерэг үр нөлөөтэй.
Ан агнуурын тухай хууль 2000
Монгол Улсын Ан агнуурын тухай хууль (2000) нь зэрлэг амьтныг хамгаалах, зохистой ашиглах, ан агнуурын үйл ажиллагааг хууль ёсны хүрээнд зохицуулах үндсэн эрх зүйн баримт бичиг юм. Энэхүү хууль нь хэн, хаана, ямар амьтныг, хэдий хугацаанд, ямар нөхцөлтэйгөөр агнаж болох талаар тодорхой зохицуулалт тогтоож, ан агнуурыг зөвшөөрөл, квот, хяналт шалгалтын тогтолцоогоор хэрэгжүүлэхийг шаарддаг.
Хуулийн зорилго
Энэхүү хуулийн гол зорилго нь:
зэрлэг амьтны нөөцийг хамгаалах, хомсдохоос сэргийлэх
Хууль бус ан агнуур (хулгайн ан)-ыг бууруулах
Ан агнуурыг төрийн хяналт, зөвшөөрөлтэй зохион байгуулах
Биологийн олон янз байдлыг хамгаалах бодлогыг дэмжих
Хууль зөрчсөн үйлдэлд хариуцлага, шийтгэлийн үндэс тогтоох
Хууль юу зохицуулдаг вэ?
Ан агнуурын тухай хууль нь дараах үндсэн асуудлуудыг зохицуулна:
Ан агнуурын зөвшөөрөл, лиценз олгох журам
Агнах хугацаа, улирал, хориглосон бүс нутаг
Квот, тоо хэмжээний хязгаарлалт (төрөөс тогтоох)
Агнуурын хэрэгсэл, арга хэлбэрийн зохицуулалт
Анчдын эрх, үүрэг, хариуцлага
Хууль бус агнуур, зөрчил, гэмт хэрэгт хүлээлгэх хариуцлага
Хэрэгжилт ба xяналт
Энэхүү хуульд ан агнуурыг хувийн эрх мэт үзэхгүй бөгөөд төрийн зөвшөөрөлтэй, хяналттай үйл ажиллагаа гэж тогтоосон. Хэрэгжилтэд:
холбогдох төрийн байгууллагуудын бодлого, шийдвэр
орон нутгийн нэгжийн оролцоо, хяналт
хууль сахиулах байгууллагын шалгалт, хариуцлага
чухал нөлөөтэй байдаг.
Яагаад өнөөдөр чухал хэвээр вэ?
2000 онд батлагдсан ч энэхүү хууль нь
өнөөдөр ч: зэрлэг амьтан хамгаалах эрх зүйн суурь болж
хулгайн ан, хууль бус худалдаатай тэмцэхэд
хамгаалалт ба зохистой ашиглалтыг тэнцвэржүүлэхэд
гол үүрэгтэй хэвээр байна.
Гэрийн тэжээвэр амьтны тухай хууль 2023
2023 оны 12-р сард Монгол Улс анх удаа үндэсний хэмжээний амьтны халамж, хамгааллын эрх зүйн тогтолцоог баталсан бөгөөд үүнийг нийтэд “Амьтны тухай хууль” хэмээн нэрлэдэг.
Энэхүү хууль нь тэжээвэр амьтанд хүнлэг хандах үндсэн зарчмуудыг тогтоож, төрөлт хяналт, хариуцлагатай тэжээх, зохицуулалт, зөвшөөрөлтэй үржүүлгийн үйл ажиллагааг хамарсан юм.
Энэ нь Монгол Улс амьтны халамжийн асуудалд улам их анхаарч, олон улсын шилдэг туршлагатай нийцэх чиглэлд ахиц гаргаж буй чухал алхам боллоо.
Хуулийг бодитой, үр дүнтэй хэрэгжүүлэхийн тулд практик удирдамж, олон нийтийн мэдлэг, ойлголтыг нэмэгдүүлэх, мөн төрийн байгууллагууд, мал эмнэлгийн мэргэжилтнүүд, орон нутгийн иргэд болон төрийн бус байгууллагуудын хамтын ажиллагаа зайлшгүй шаардлагатай.
Гудамжны Амьтдыг Аварцгаая
Амьтад бидэнтэй адил хайр, баяр, гуниг, өвдөлтийг мэдэрдэг.
Тиймээс бид тэднийг хүндэтгэн, хамгаалах ёстой.
